İkinci el araç satın alındığında plakanın otomatik olarak değişmesi gerekmez. Mevcut tescil plakası kural olarak araçla birlikte yeni sahibine geçer. Ancak belirli şartların oluşması halinde satış ve devir işlemi sırasında plaka değişikliği talep edilebilir.
Günümüzde ikinci el araç plaka değişimi başta noter olmak üzere araç tescil sistemi üzerinden yürütülüyor. Bu nedenle eski uygulamalarda olduğu gibi satışın ardından ayrıca trafik tescil şubesine giderek aracı kendi adınıza kaydettirmeniz gerekmiyor.
İkinci El Araç Alırken Plaka Değişikliği Yapılabilir mi?
Evet, ancak her ikinci el araç satışında isteğe bağlı şekilde plaka değiştirilemiyor. Mevzuata göre araç satın alırken plaka değişimi, tescilli aracın satış veya devri sırasında alıcının yerleşim yerinin mevcut plakanın verildiği ilin dışında olması halinde talep edilebiliyor. Örneğin:
- Ankara’da ikamet eden biri 34 plakalı bir araç satın alırsa satış sırasında plaka değişikliği talep edebilir.
- İstanbul’da ikamet eden biri 34 plakalı bir araç alırsa yalnızca farklı bir 34 plaka istediği gerekçesiyle standart satış işlemi kapsamında plaka değişikliği yapamaz.
Plaka değiştirilmezse araç üzerindeki mevcut plaka yeni sahibine devredilir.
Araç Satın Alırken Plaka Değişimi Nasıl Yapılır?
İkinci el araç alırken plaka değişikliği yapılacaksa talebin noter satış işlemi sırasında belirtilmesi en önemli adım. Genel süreç şöyle:
- Alıcı adına zorunlu trafik sigortası yaptırılır. Satış işleminin tamamlanabilmesi için alıcı adına geçerli zorunlu mali sorumluluk sigortasının bulunması gerekir.
- Araç satış şartları kontrol edilir. Geçerli muayene, satışa engel borç veya kısıtlama bulunup bulunmadığı noter sistemi üzerinden kontrol edilir.
- Noterde plaka değişikliği talep edilir. Alıcının yerleşim yeri mevcut plakanın ait olduğu ilden farklıysa satış işlemi sırasında yeni plaka talebi belirtilebilir.
- Eski plaka iptal edilir. Plaka değişikliği yapılan araçtaki mevcut tescil plakaları geri alınarak iptal edilir.
- Yeni plaka numarası tahsis edilir. Yeni tescil bilgileri noter tarafından ARTES sistemine kaydedilir.
- Yeni plaka bastırılır. Plaka basım talep bilgileri elektronik sistem üzerinden yetkili plaka basım kuruluşlarına ulaştırılır. Yeni plakalar Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından yetkilendirilmiş basım noktalarında hazırlanır.
Böylece ikinci el araba plaka değiştirme işlemi tamamlanır.
Satıştan Sonra Plaka Değişikliği Yapılır mı?
Burada sık yapılan bir yanlış anlaşılma var. Araç satın aldıktan sonra plaka değiştirme, satıştan sonra herhangi bir zamanda yalnızca kişisel tercih nedeniyle yapılabilen genel bir işlem değil. Plaka değişikliğinin mevzuatta belirlenen başlıca durumları şunlar:
- Araç satış veya devri sırasında alıcının yerleşim yerinin plakanın ait olduğu ilden farklı olması.
- Araç sahibinin yerleşim yerinin değişmesi ve değişiklik tarihinden itibaren 30 gün içerisinde başvuru yapılması.
- Can ve mal güvenliğinin gerekli kıldığı özel durumların bulunması.
- Plaka harf gruplarıyla ilgili özel durumların oluşması.
- Mevzuatta plakanın zorunlu olarak değiştirilmesini gerektiren kayıp veya benzeri durumların ortaya çıkması.
Bu nedenle satıştan sonra plaka değişikliği planlamak yerine, şartlar uygunsa talebin noter satış işlemi sırasında yapılması daha doğru.
Plaka Değiştirmek İçin Hangi Şartlar Aranır?
Plaka değişikliği yapılacak araç için bazı teknik ve hukuki şartların sağlanması gerekiyor.
Genel olarak:
- Aracın geçerli muayenesi bulunmalı.
- Zorunlu trafik sigortası geçerli olmalı.
- Motorlu taşıtlar vergisi ve buna ilişkin gecikme borçları bulunmamalı.
- Trafik idari para cezaları ödenmiş olmalı.
- Karayolları Genel Müdürlüğü geçiş ücreti ve ilgili idari para cezası borçları bulunmamalı.
- Araç üzerinde işlemi engelleyen tedbir veya kayıt bulunmamalı.
Satış işleminin kendisinde de noter bu şartların önemli bölümünü elektronik sistem üzerinden kontrol ediyor.
Plaka Değişimi ile Plaka Yenileme Aynı Şey mi?
Hayır. Plaka değişimi, aracın tescil numarasının tamamen değiştirilmesi anlamına gelir. Plaka yenileme ise mevcut numara korunarak fiziksel plakanın yeniden bastırılmasıdır. Örneğin plaka:
- Yıpranmışsa,
- Okunamayacak durumdaysa,
- Kullanılamaz hale gelmişse
yeniden bastırılması gerekebilir.
Buna karşılık bir veya iki plakanın çalınması ya da mevzuatta belirtilen kayıp durumlarında yeni tescil plakası verilmesi gerekebilir.
Eski Plakayı Yeni Araca Aktarmak Mümkün mü?
Eski plakayı yeni araca aktarma, standart araç plakalarında sürücünün kendi başına yapabileceği bir işlem değil. Plaka aracın tescil kaydıyla bağlantılıdır. Araç satıldığında plaka değişikliği talep edilmemişse mevcut plaka araçla birlikte yeni sahibine geçer. Plaka değiştirildiğinde ise eski plakalar geri alınarak iptal edilir. Bu nedenle eski aracınızdaki plakayı söküp yeni satın aldığınız araca takamazsınız.
Belirli harf veya isim kombinasyonuna sahip bir plaka isteniyorsa bunun ayrı bir plaka tahsis işlemi olarak değerlendirilmesi gerekir.
Plaka Satılır mı?
Standart araç plakası araçtan bağımsız olarak satılan bir mal değildir. Yani bir kişinin sahip olduğu plaka numarasını araçtan ayrı şekilde başka bir kişiye normal satış sözleşmesiyle devretmesi mümkün değildir. Araç satıldığında mevcut plaka kural olarak araçla birlikte yeni sahibine geçer.
Ad, soyad veya tescilli ticari unvan içeren özel tescil plakaları için ise mevzuatta ayrı tahsis kuralları bulunuyor. Bunlar da normal bir eşya gibi kişiler arasında serbestçe alınıp satılan plakalar olarak değerlendirilmemeli.
Araç Alım Satım Noter Ücreti ve Plaka Değişikliği
Günümüzün araç satış ve devir işlemlerinde noter masrafının yanında yeni bir harç uygulaması da bulunuyor. Araç satış ve devirlerinde satış bedeli üzerinden binde 2 oranında ve 1.000 TL’den az olmamak üzere harç uygulanıyor. Plaka değiştirilecekse ayrıca:
- Yeni tescil belgesiyle ilgili bedeller,
- Plaka basım bedeli gibi ek maliyetler oluşabilir.
Bu nedenle araç alım satım noter ücreti plaka değişikliği dahil ne kadar sorusunun tek bir sabit cevabı bulunmuyor. Satış bedeli ve yapılacak tescil işlemleri toplam maliyeti değiştiriyor.
Plaka renkleri ve anlamları hakkındaki yazımız için tıklayın.
Otomotiv Dünyasıyla İlgili Her Konuda Yolcu360 Yanınızda!
Birçok farklı marka ve modeli bulabileceğiniz, Türkiye’nin 1 numaralı araç kiralama platformu Yolcu360 ile dünyanın 110 ülkesinde, 1 dakikadan kısa sürede aracınızı kiralayabilirsiniz. Ayrıca havalimanı transfer ve şoförlü araç fiyatlarını da karşılaştırarak uygun araçları rezerve edebilirsiniz. Ödüllü Misafir Merkezimize (0850 360 5 360) 7/24 ulaşabilirsiniz. Ayrıca mobil uygulamamızı aşağıdaki bağlantılardan indirebilirsiniz.
Plaka Değişikliği Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Aldığım aracın mevcut plakasını kullanmaya devam edebilir miyim?
Evet. İkinci el araç satışında plaka değişikliği yapılmazsa aracın mevcut plakası yeni sahibine devredilir.
Farklı şehirden araba alınca plaka zorunlu olarak değişir mi?
Hayır. Farklı şehir plakalı bir araç satın almak, plakayı değiştirmeyi zorunlu hale getirmez. Şartları karşılıyorsanız satış sırasında değişiklik talep edebilirsiniz.
Noterde plaka değişikliği istemeyi unutursam sonradan değiştirebilir miyim?
Satışa bağlı plaka değişikliği şartı satış ve devir işlemiyle bağlantılıdır. Satış tamamlandıktan sonra yalnızca kişisel tercih nedeniyle plaka değiştirmek için genel bir hak bulunmaz. Sonradan değişiklik için mevzuatta belirtilen başka bir nedenin bulunması gerekir.
Satıcı plakayı kendisinde bırakabilir mi?
Standart tescil plakalarında plaka kişiden bağımsız olarak araç kaydıyla bağlantılıdır. Satıcı plakayı sökerek kendi yeni aracında kullanamaz.
İkinci el araç plaka değişiminde trafik şubesine gitmek gerekir mi?
Normal noter satış ve tescil işlemleri noterler ve elektronik araç tescil sistemi üzerinden yürütülür. Yeni plakanın fiziksel basımı ise yetkili plaka basım noktasında yapılır.
Aynı şehirde başka bir plaka numarası seçebilir miyim?
Standart satış işlemi, aynı il kodu içerisinden istediğiniz herhangi bir plaka numarasını seçme hakkı sağlamaz. Özel harf veya isim kombinasyonlarına ilişkin tahsis işlemleri standart plaka değişikliğinden farklı kurallara tabidir.
