Beygir gücü tabiri ile araç alıp, satarken sıkça karşılaşıyoruz. Peki beygir gücü nedir? Bizler beygir gücünü hesaplayabilir miyiz? Aklınıza takılan soruları cevaplıyoruz.
Beygir Gücü Nedir?
Diğer adı motor gücü olarak da bilinen beygir gücü nedir? Birim zamanda alınan enerji olarak tanımlanır. Motorlar genel itibari ile bağlı oldukları makineyi hareket ettirmek için çalışırlar. İşte makinenin hareketini sağlayan güç de buradan gelmektedir.
Motor gücünü belirlerken bazı mekanik hesaplamalar devreye girer. Motor gücünü etkileyen çeşitli etkenler de mevcuttur. Isı, sürtünme gibi faktörler devreye girer ve motorun gücünde değişiklik meydana gelir. Motorun çalışmak için harcadığı enerji, bu etkenler göz önünde bulundurularak azalır ya da artar.
Beygir gücü tabiri ilk kez James Watt tarafından ortaya atılmıştır. Kendisi buhar motorlarını inşa eden bir mühendistir. Kömür vagonlarını çeken atları gözlemlerken zihninde beliren fikirden yola çıkmıştır. Atların belirli bir sürede kaç ayakla, ne kadar kömür çekebileceklerini hesaplarken bulur kendini. Beygir gücü hesaplama teknik olduğu kadar epey karmaşıktır. Motor gücü hesaplamanın detaylarını inceleyelim.
Beygir Gücü Hesaplaması Nasıl Yapılır?
Beygir gücü (HP), motorun birim zamanda ürettiği gücü ifade eden bir ölçü birimidir. Araçların beygir gücü, motorun ürettiği tork ve dakikadaki devir sayısı (RPM) kullanılarak hesaplanabilir. Beygir gücü hesaplamasında kullanılan temel formül şöyledir:
- Beygir Gücü (HP) = Tork (Nm) × Motor Devri (RPM) / 7121
Bu formülde:
- Tork (Nm): Motorun ürettiği döndürme kuvvetidir.
- RPM: Motorun bir dakikada gerçekleştirdiği devir sayısıdır.
- HP: Motorun hesaplanan beygir gücünü ifade eder.
Örneğin, 4.000 devirde 200 Nm tork üreten bir motorun gücü şu şekilde hesaplanır:
- 200 × 4.000 / 7121 = 112,3 HP
Bu hesaplama, motorun belirtilen devirde ürettiği gücü gösterir. Motorun maksimum beygir gücünü belirlemek için farklı devirlerde ürettiği tork değerlerinin bilinmesi gerekir.
Beygir Gücü Hesaplama Formülleri
Motor gücü hesaplanırken kullanılan formül, torkun ve gücün ölçü birimine göre değişir.
| Hesaplama türü | Formül |
|---|---|
| Beygir gücü (HP) | Tork (Nm) × RPM / 7121 |
| Metrik beygir gücü (PS) | Tork (Nm) × RPM / 7023 |
| Kilowatt (kW) | Tork (Nm) × RPM / 9549 |
| Beygir gücü (HP) – İngiliz ölçü sistemi | Tork (lb-ft) × RPM / 5252 |
Burada önemli bir ayrıntı bulunur: Sıklıkla kullanılan Tork × RPM / 5252 formülü, tork değeri pound-feet (lb-ft) cinsinden verildiğinde geçerlidir. Tork değeri Newton metre (Nm) olarak alındığında 7121 katsayısı kullanılmalıdır.
Elektrikli Araçlarda Beygir Gücü Nasıl Hesaplanır?
Elektrikli araçların motor gücü de beygir gücü veya kilowatt cinsinden ifade edilir. Elektrik motorunun gücünü hesaplamak için voltaj, akım ve motor verimi kullanılabilir. Basit bir doğru akım (DC) motorunda hesaplama formülü şöyledir:
- Beygir Gücü (HP) = Voltaj (V) × Akım (A) × Verimlilik / 746
Örneğin 400 volt gerilim ve 200 amper akımla çalışan, verimliliği %90 olan bir elektrik motorunun gücü:
- 400 × 200 × 0,90 / 746 = 96,5 HP
Bu formül, elektrik enerjisinin mekanik güce dönüşümünü esas alır. Elektrikli otomobillerde kullanılan üç fazlı alternatif akım motorlarında ise güç faktörü de hesaplamaya dahil edilir.
Elektrikli araçların teknik özelliklerinde belirtilen maksimum motor gücü, motorun belirli çalışma koşullarında üretebildiği en yüksek mekanik gücü ifade eder. Bu nedenle yalnızca batarya voltajı ve akım değerlerinden hareketle aracın maksimum beygir gücünü kesin olarak belirlemek mümkün değildir.
Beygir Gücü Nasıl Belirlenir?
Beygir gücü (HorsePower) belirli bir ağırlıktaki yükün 1 saniyede 1 metre hareket edebilmesi için sahip olması gereken güce verilen addır. Motor gücünü belirleyen değerler aracın tork değeri ve motor devridir.
Tork sürekli hareket eden bir kuvvettir. Bir kol yardımıyla hareket etmektedir. Haliyle hareket ettiği kol uzunluğu dikkate alınarak hesaplama yapılmaktadır. Aslına bakarsanız motorun ürettiği güç, torkun dönme gücüyle eş değerdir. Kısacası bir tork ne kadar çok dönerse motor gücü de o kadar büyük olur.
Örneğin dizel motorlar, benzinli motorlara oranla hemen hemen 2 kat daha fazla tork üretmektedir. Aynı zamanda her aracın torku da birbirinden farklıdır. Kamyon ile otomobilin tork oranları göz önüne alınırsa kamyonun torku daha fazladır.
Beygir Gücü 75 HP Ne Anlama Geliyor?
Öncelikle HP, Horse Power demektir. Yani 75 kilograma sahip bir yükün 1 saniyede kaldırılması için sahip olması gereken değerdir. Araçların gücünü ve performansını ifade eden HP değeri LPG’li, elektrikli ve dizel araçlarda farklı şekilde ifade edilebilmektedir. Fakat hepsi aynı şekilde formülize edilerek, hesaplanmaktadır. 75 HP değeri baz alınarak, aracın sahip olduğu güç, ağırlık ve tork değeri hesaplanabilmektedir. Halk arasında bilinen tabiri ile “75 motor” tabiri de 75 HP anlamına gelmektedir.
Araçların beygir güçlerinin yüksek olması oldukça önemlidir. Bu durum bize aracın yüksek hızlara çıkmasının çok kısa bir süre gerektirdiğini gösterir. Bu sebeple beygir gücü 90 HP ile 100 HP arasında olmalıdır. Yani başka bir ifadeyle aracın motoru %90 oranında sağlam ve çalışır olmalıdır. Aracın çekiş gücü yüksekliğini bize gösteren tork değeridir.
Kiralık Araç mı Arıyorsunuz?
Birçok farklı marka ve modeli bulabileceğiniz, araç kiralama platformu Yolcu360 ile dünyanın 110 ülkesinde, 1 dakikadan kısa sürede aracınızı kiralayabilirsiniz. Ödüllü Misafir Merkezimize (0850 360 5 360) 7/24 ulaşabilirsiniz. Ayrıca mobil uygulamamızı aşağıdaki bağlantılardan indirebilirsiniz.
