Diyarbakır’da Gezilecek Yerler

Diyarbakır gezilecek yerler listemizle, tarihin sıfır noktasına komşu, Mezopotamya’nın kalbinde yükselen taşın ve inancın hikayesine konuk oluyoruz. Binlerce yıllık görkemli surları, Dicle Nehri’nin bereketiyle sulanan Hevsel Bahçeleri ve her sokağında farklı bir medeniyetin izini taşıyan dokusuyla Diyarbakır gezi planı yapan herkese büyülü bir dünyanın kapılarını aralıyor. Sadece tarihiyle değil, mutfak kültürü ve misafirperverliğiyle de öne çıkan bu şehirde, Diyarbakır’da yapılacaklar listeniz beklediğinizden çok daha zengin bir çeşitlilik sunacak.

Diyarbakır Merkez gezilecek yerler arasındaki kadim camilerden, ilçelerdeki gizemli antik kentlere ve peygamber makamlarına kadar uzanan bu yolculukta, bölgenin eşsiz atmosferini soluyacaksınız. İster fotoğraf tutkunu bir gezgin olun ister bir tarih meraklısı; Diyarbakır gezi rehberi niteliğindeki bu yazımız, şehrin en ücra köşelerindeki saklı kalmış güzelliklerden Diyarbakır turistik yerler rotasına kadar size her adımda rehberlik edecek. Diyarbakır’da nereler gezilir sorusunun yanıtını ararken, Anadolu’nun bu en eski yerleşim yerlerinden birinde unutulmaz anılar biriktirmeye hazır olun.

Diyarbakır Nerede, Nasıl Gidilir?

Ortalama fiyatlar	Seyahat önerisi
Diyarbakır’da günlük kiralık araçlar 1.570 TL’den* başlıyor.	Diyarbakır araç kiralama fiyatlarını Yolcu360 ile karşılaştırabilirsiniz.
Diyarbakır uçak bileti fiyatları 1.700 TL’den* başlıyor.	Diyarbakır uçak bileti fiyatlarını Yolcu360 ile karşılaştırabilirsiniz.

Fiyatlar genel bilgilendirme amaçlıdır, net ücretleri rezervasyon aşamasında görüntüleyebilirsiniz.

Diyarbakır, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin merkezinde, Mezopotamya’nın kuzey ucunda yer alan kadim bir şehirdir. Doğuda Batman ve Muş, güneyde Mardin, batıda Şanlıurfa ve Adıyaman, kuzeyde ise Elazığ ve Bingöl ile komşudur. Dicle Nehri’nin kıyısında kurulu olan şehir, binlerce yıldır stratejik bir geçiş noktası olması nedeniyle zengin bir kültürel dokuya sahiptir. Şehir, sert kara iklimi ile Akdeniz iklimi arasında geçiş özellikleri gösteren bir yapıya sahiptir.

Diyarbakır hakkında detaylı bilgi için şehir rehberimize göz atabilirsiniz.

Yol Tarifi ve Mesafeler

• Şanlıurfa – Diyarbakır: Yaklaşık 180 km (Ortalama 2 saat 15 dakika)
• Mardin – Diyarbakır: Yaklaşık 95 km (Ortalama 1 saat 20 dakika)
• Elazığ – Diyarbakır: Yaklaşık 155 km (Ortalama 2 saat)
• Ankara – Diyarbakır: Yaklaşık 1.000 km (Ortalama 11-12 saat)
• İstanbul – Diyarbakır: Yaklaşık 1.450 km (Ortalama 16-17 saat)

Özel Araçla Ulaşım: Diyarbakır’da gezilecek yerler rotasına özel araçla çıkmak, özellikle Eğil, Silvan ve Ergani gibi dış ilçelerdeki tarihi hazineleri görmek için en özgür seçenektir. Batı illerinden gelenler Gaziantep-Şanlıurfa (O-52) otoyolunu takip ederek şehre giriş yapabilirler. Doğu ve İç Anadolu üzerinden gelecek misafirler ise Elazığ-Ergani hattını kullanarak Diyarbakır şehir merkezi istikametine ulaşabilirler.

Toplu Taşıma ile Ulaşım: Diyarbakır’a Türkiye’nin hemen her ilinden doğrudan otobüs seferleri düzenlenmektedir. Diyarbakır Şehirlerarası Otobüs Terminali (DİŞTİ), şehir merkezinin biraz dışında kalsa da belediye otobüsleri ve dolmuşlarla merkeze ulaşım oldukça kolaydır. Terminalden kalkan minibüsler aracılığıyla Diyarbakır çevresinde gezilecek yerler ve dış ilçelere kolayca geçiş yapabilirsiniz.

Hava Yolu ile Ulaşım: Diyarbakır’a nasıl gidilir sorusunun en hızlı cevabı hava yoludur. Şehir merkezine sadece 10 km mesafede bulunan Diyarbakır Havalimanı, uluslararası standartlarda hizmet vermektedir. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerden her gün düzenlenen direkt uçuşlarla şehre ulaşabilirsiniz. Havalimanından Diyarbakır Merkezi’ne nasıl gideceğim derseniz; belediye otobüsleri veya taksilerle 15-20 dakikada Suriçi veya Kayapınar gibi ana bölgelere varabilirsiniz. Konforlu bir ulaşım için Diyarbakır Havalimanı araç kiralama seçeneklerine göz atabilirsiniz.

Küçük Bir İpucu: Eğer vaktiniz varsa, şehre giriş yaparken Diyarbakır manzaralı yerler arasında ilk sırayı alan On Gözlü Köprü üzerinden geçerek Dicle’nin sesini dinlemeyi ihmal etmeyin. Diyarbakır’da nereler gezilir diye düşünmeden önce, konaklama yerinize geçip meşhur Diyarbakır kahvaltısı ile enerji depolayarak güne başlayabilirsiniz.

Diyarbakır’da Gezilecek 68 Yer

Görülecek yer	Konum	Google puanı	Öne çıkan özelliği
Diyarbakır Ulu Cami	Sur (Merkez)	4.9 ⭐	Anadolu’nun en eski camisi, 5. Harem-i Şerif.
Diyarbakır Surları	Sur (Merkez)	4.7 ⭐	UNESCO mirası, dünyanın en uzun ve geniş surlarından.
Hevsel Bahçeleri	Sur (Merkez)	4.4 ⭐	8 bin yıllık tarım alanı, UNESCO Dünya Mirası.
İçkale Açık Hava Müzesi	Sur (Merkez)	4.8 ⭐	Amida Höyük ve Artuklu Sarayı kalıntılarını barındırır.
Hz. Süleyman Camii	Sur (Merkez)	4.8 ⭐	27 Sahabe türbesinin bulunduğu manevi merkez.
Hasan Paşa Hanı	Sur (Merkez)	4.5 ⭐	Tarihi atmosferde kahvaltı ve kahve mekanı.
Sülüklü Han	Sur (Merkez)	4.4 ⭐	1683 yapımı, mistik ortamı ve şarabı ile meşhur.
Dört Ayaklı Minare	Sur (Merkez)	4.8 ⭐	Dünyada tek; dört sütun üzerine inşa edilmiş minare.
On Gözlü Köprü	Sur (Merkez)	4.6 ⭐	Dicle Nehri üzerinde Mervaniler yadigarı simge yapı.
Cahit Sıtkı Tarancı Müzesi	Sur (Merkez)	4.6 ⭐	Ünlü şairin doğduğu ev, geleneksel Diyarbakır mimarisi.
Meryem Ana Kilisesi	Sur (Merkez)	4.6 ⭐	3. yüzyıldan kalma Süryani Kadim Ortodoks kilisesi.
Saint George Kilisesi	Sur (Merkez)	4.5 ⭐	İçkale’de Artuklu döneminden kalma tarihi yapı.
Ziya Gökalp Müze Evi	Sur (Merkez)	4.5 ⭐	Ünlü düşünürün yaşadığı, bazalt taşlı tarihi ev.
Ahmet Arif Edebiyat Müzesi	Sur (Merkez)	4.7 ⭐	Şairin kişisel eşyaları ve kütüphanesi.
Keçi Burcu	Sur (Merkez)	4.7 ⭐	Surların en eski ve en görkemli burçlarından biri.
Surp Giragos Kilisesi	Sur (Merkez)	4.7 ⭐	Ortadoğu’nun en büyük Ermeni kilisesi.
Mesudiye Medresesi	Sur (Merkez)	4.7 ⭐	Anadolu’nun ilk üniversitelerinden, Ulu Cami bitişiği.
Zinciriye Medresesi	Sur (Merkez)	4.7 ⭐	Artuklu dönemi mimari şaheseri.
Behram Paşa Camii	Sur (Merkez)	4.8 ⭐	Mimar Sinan eseri, taş işçiliği ile büyüleyici.
İskender Paşa Konağı	Sur (Merkez)	4.5 ⭐	500 yıllık dev çınar ağaçları ve tarihi avlu.
Cemil Paşa Konağı	Sur (Merkez)	4.7 ⭐	Şehir müzesi olarak kullanılan devasa sivil mimari.
Deliller Hanı	Sur (Merkez)	4.3 ⭐	Günümüzde otel olarak kullanılan görkemli kervansaray.
Kurşunlu Camii	Sur (Merkez)	4.8 ⭐	Diyarbakır’ın ilk Osmanlı eseri (Fatih Paşa Camii).
Dengbej Evi	Sur (Merkez)	4.8 ⭐	Sözlü Kürt edebiyatı ve stranların dinlendiği mekan.
Tarihi Mardin Kapı	Sur (Merkez)	4.7 ⭐	Surların güneye, Mezopotamya ovasına açılan kapısı.
Urfa Kapı	Sur (Merkez)	4.6 ⭐	Üzerinde Selçuklu kartal sembolleri olan tarihi kapı.
Dağ Kapı	Sur (Merkez)	4.7 ⭐	Şehrin kuzey girişi, Roma ve Bizans izleri taşır.
Anzele Parkı	Sur (Merkez)	4.5 ⭐	Tarihi şifalı su kaynağı ve park alanı.
Bakırcılar Çarşısı	Sur (Merkez)	4.5 ⭐	Çekiç seslerinin yankılandığı otantik alışveriş yeri.
Peynirciler Çarşısı	Sur (Merkez)	4.1 ⭐	Meşhur Diyarbakır örgü peynirinin merkezi.
Şeyh Mutahhar Camii	Sur (Merkez)	4.5 ⭐	Akkoyunlu eseri, Dört Ayaklı Minare’nin camisi.
Parlı Safa Camii	Sur (Merkez)	4.8 ⭐	Çini süslemeleriyle bilinen zarif bir yapı.
Nebi Camii	Sur (Merkez)	4.7 ⭐	Tek minareli, taş işçiliği zarif Osmanlı camisi.
Lale Bey Camii	Sur (Merkez)	4.7 ⭐	Eskiden kilise olan tarihi ibadethane.
Dicle Vadisi Parkı	Sur (Merkez)	4.5 ⭐	Nehir kenarında yürüyüş ve dinlenme alanı.
Gazi Köşkü Şark Evi	Yenişehir	4.2 ⭐	Atatürk’ün Diyarbakır ziyareti sırasında kaldığı köşk.
Diyarbakır Arkeoloji Müzesi	Sur (Merkez)	4.7 ⭐	Bölgenin 12 bin yıllık tarihini sergileyen müze.
Devegeçidi Barajı	Yenişehir	4.1 ⭐	Piknik ve kuş gözlemi için ideal doğa alanı.
Park 75	Kayapınar	4.4 ⭐	Şehrin modern yüzünde geniş yeşil alan.
Medland Lunapark	Kayapınar	3.8 ⭐	Bölgenin en büyük eğlence merkezi.
Zerzevan Kalesi	Çınar	4.6 ⭐	Roma’nın sınır garnizonu ve gizemli Mithras Tapınağı.
Mithras Tapınağı	Çınar	3.8 ⭐	Dünyanın en iyi korunmuş Mithras tapınaklarından.
Karacadağ Kayak Merkezi	Siverek Yolu	3.5 ⭐	Güneydoğu’nun tek kayak merkezi.
Malabadi Köprüsü	Silvan	4.6 ⭐	Dünyanın en geniş kemerli taş köprüsü (Artuklu).
Hasuni Mağara Şehri	Silvan	4.5 ⭐	Mezopotamya’nın en eski mağara yerleşimlerinden biri.
Silvan Ulu Cami	Silvan	4.8 ⭐	Selahaddin Eyyubi döneminden kalma devasa yapı.
Silvan Atatürk Evi	Silvan	4.3 ⭐	Silvan’daki tarihi karargah binası.
Zembilfroş Burcu	Silvan	4.6 ⭐	Efsanelere konu olmuş tarihi kale burcu.
Eğil Kalesi	Eğil	4.7 ⭐	Asurlulardan kalma, Dicle’ye hakim sarp kale.
Eğil Peygamberler Diyarı	Eğil	4.9 ⭐	Hz. Zülkifl ve Hz. Elyasa peygamberlerin kabirleri.
Eğil Baraj Gölü	Eğil	4.6 ⭐	Tekne turu ve su sporları için muazzam manzara.
Hilar Mağarası	Ergani	4.7 ⭐	Neolitik dönemden kalma kaya mezarları.
Çayönü Neolitik Yerleşke	Ergani	4.7 ⭐	Yerleşik hayata geçişin dünyadaki ilk örneklerinden.
Makam Dağı	Ergani	4.5 ⭐	Hz. Zülkifl’in makamının bulunduğu eşsiz seyir tepesi.
Han Mağarası	Ergani	4.6 ⭐	Antik zamanlardan bir yaşam alanı.
Ergani Meryem Ana Kilisesi Harabeleri	Ergani	4.3 ⭐	Zülküf Dağı yamacında tarihi harabe.
Enüş Peygamber Türbesi	Ergani	4.7 ⭐	Dini turizm açısından önemli bir ziyaret noktası.
Bırkleyn Mağaraları	Lice	4.6 ⭐	Dicle’nin doğduğu yer, Asur kral kabartmaları bulunur.
Ashab-ı Kehf Mağarası	Lice	4.5 ⭐	Yedi Uyurlar efsanesinin geçtiği kutsal mekan.
Hani Ulu Cami	Hani	4.9 ⭐	Selçuklu mimarisini yansıtan tarihi cami.
Hatuniye Medresesi	Hani	4.2 ⭐	Artuklu döneminden kalma eğitim yapısı.
Haburman Köprüsü	Çermik	4.5 ⭐	Sinek Çayı üzerinde 1179 yapımı Artuklu köprüsü.
Melike Belkıs Kaplıcaları	Çermik	3.9 ⭐	Şifalı sularıyla ünlü tarihi termal merkez.
Sinek Çayı	Çermik	4.1 ⭐	Doğa yürüyüşü ve yüzme için harika bir durak.
Gelincik Dağı	Çermik	4.6 ⭐	İlginç taş oluşumları ve efsaneleriyle ünlü dağ.
Kortik Tepe	Bismil	3.9 ⭐	12 bin yıllık yerleşim izleri taşıyan arkeolojik alan.
Diyarbakır Hipodromu	Çınar Yolu	4.5 ⭐	At yarışı meraklıları için modern tesis.
Diyarbakır Yazma Eser Kütüphanesi	Sur (Merkez)	4.4 ⭐	Tarihi binada huzurlu bir okuma alanı.
Surp Sarkis Kilisesi	Sur (Merkez)	4.4 ⭐	Eski zamanlardan kalma ibadet alanının kalıntıları.

1. Diyarbakır Ulu Cami

Diyarbakır merkezde gezilecek yerler denildiğinde akla gelen ilk ve en görkemli yapı şüphesiz Diyarbakır Ulu Cami’dir. Şehrin kalbi olan Suriçi’nde yer alan bu muazzam yapı, İslam dünyasının 5. Harem-i Şerif’i olarak kabul edilir ve Anadolu’nun en eski camisi olma unvanını taşır. MS 639 yılında Hz. Ömer döneminde şehrin fethiyle birlikte Mar Toma Kilisesi’nden camiye dönüştürülen bu eser, duvarlarındaki taş işçiliğiyle Selçuklu, Artuklu ve Osmanlı mimarisinin izlerini tek bir avluda birleştirir. Diyarbakır tarihi yerler rotasının başlangıç noktası olan cami, avlusundaki güneş saati ve El-Cezeri’nin mühendislik dehasını yansıtan detaylarıyla ziyaretçilerini büyülemektedir.

• Ulaşım: Diyarbakır’ın Sur ilçesinde, Gazi Caddesi üzerinde merkezi bir konumda yer alır. Diyarbakır şehir merkezi üzerinden yürüyerek veya toplu taşıma araçlarıyla kolayca ulaşılabilir.
• Giriş: Camiye girişler ücretsizdir. İbadet saatleri dışında turistik ziyarete açıktır.

2. Diyarbakır Surları

Diyarbakır gezilecek yerler listesinin en görkemli yapısı olan Diyarbakır Surları, Çin Seddi’nden sonra dünyanın en uzun ve en geniş savunma duvarlarından biri olarak kabul edilir. UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan bu devasa yapı, yaklaşık 5,8 kilometre uzunluğundadır. Üzerindeki güneş, yıldız ve hayvan kabartmalarıyla adeta bir açık hava müzesini andıran surlar, Diyarbakır tarihi yerleri keşfetmek isteyenler için eşsiz bir rota sunar. Özellikle Diyarbakır surları gece ışıklandırmasıyla şehre büyüleyici bir manzara katar.

• Ulaşım: Sur ilçesini tamamen çevreleyen surlara şehrin her noktasından yürüyerek ulaşmak mümkündür.
• Giriş: Surları gezmek ve burçlara çıkmak (güvenlik nedeniyle açık olan kısımlarda) ücretsizdir.

3. Hevsel Bahçeleri

Diyarbakır’ın doğal güzellikleri denildiğinde akla gelen ilk yer olan Hevsel Bahçeleri, Dicle Nehri ile surlar arasında kalan 8 bin yıllık devasa bir tarım alanıdır. UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan bu bölge, tarih boyunca şehrin gıda ihtiyacını karşılamış ve biyoçeşitliliğiyle bir ekolojik koridor oluşturmuştur. Diyarbakır manzara noktalarının en güzeli olan bu bahçeler, özellikle kuş gözlemcileri ve doğa yürüyüşü yapmak isteyenler için Diyarbakır’da gezilecek yerler listesinin vazgeçilmez bir parçasıdır.

• Ulaşım: Sur ilçesinde, surların hemen aşağısında yer alır. Keçi Burcu veya Mardin Kapı üzerinden panoramik olarak izlenebilir; nehir kıyısına yürüyerek inilebilir.
• Giriş: Bahçe alanlarına giriş ücretsizdir.

4. İçkale Müze Kompleksi (İçkale Açık Hava Müzesi)

Diyarbakır Merkez’de gezilecek yerler arasında tarihsel derinliği en yüksek olan nokta İçkale’dir. Şehrin ilk yerleşim yeri olan Amida Höyük’ü de kapsayan bu alan; Artuklu Sarayı kalıntıları, Saint George Kilisesi ve eski cezaevi binalarının restore edilmesiyle dev bir müze kompleksine dönüştürülmüştür. Diyarbakır tarihi yerler turunda mutlaka görülmesi gereken bu bölge, Roma’dan Osmanlı’ya kadar her dönemin izini taşır. Müze içerisinde sergilenen arkeolojik eserler, şehrin 12 bin yıllık geçmişine ışık tutmaktadır.

• Ulaşım: Sur ilçesinin kuzeydoğu ucunda yer alır.
• Giriş: Müze Kart geçerlidir. Kartı olmayanlar için giriş ücretlidir.

5. Hz. Süleyman Camii ve 27 Sahabe Türbesi

Diyarbakır ziyaret yerleri arasında manevi değeri en yüksek olan nokta Hz. Süleyman Camii’dir. 1155-1160 yılları arasında Nisanoğlu Ebul Kasım tarafından yaptırılan cami, Diyarbakır’ın fethi sırasında şehit düşen, aralarında Hz. Süleyman’ın da bulunduğu 27 sahabenin kabrine ev sahipliği yapar. Diyarbakır Merkez gezilecek yerler rotasında inanç turizminin kalbi sayılan bu alan, huzurlu atmosferi ve tarihi mimarisiyle her yıl binlerce ziyaretçiyi ağırlar.

• Ulaşım: Sur ilçesindeki İçkale bölgesinde yer alır. Şehir içi araçlarla İçkale girişine gelerek kısa bir yürüyüşle ulaşabilirsiniz.
• Giriş: Ücretsizdir.

6. Hasan Paşa Hanı

Diyarbakır’da ne yapılır denildiğinde akla gelen ilk aktivite, Hasan Paşa Hanı’nın tarihi atmosferinde muazzam bir kahvaltı yapmaktır. 1572-1575 yılları arasında Sokullu Mehmet Paşa’nın oğlu Vezir Hasan Paşa tarafından yaptırılan bu han, iki katlı revaklı yapısı ve avlusundaki şadırvanıyla göz doldurur. Günümüzde antika dükkanları, gümüşçüler ve kafelerin bulunduğu han, Diyarbakır’ın meşhur yerleri arasında sosyal hayatın ve lezzetin en önemli buluşma noktalarından biridir.

• Ulaşım: Sur ilçesinde, Ulu Cami’nin tam karşısında yer alır. Merkezi konumu sayesinde ulaşımı oldukça kolaydır.
• Giriş: Hanı gezmek ücretsizdir; ancak kahvaltı ve yeme-içme hizmetleri işletmelere bağlıdır.

7. Sülüklü Han

Diyarbakır gezi rotalarının en otantik duraklarından biri olan Sülüklü Han, 1683 yılında Hanilioğlu Mahmut Çelebi ve kız kardeşi Atike Hatun tarafından yaptırılmıştır. Adını bir dönem içindeki kuyudan tedavi amaçlı çıkarılan sülüklerden alan bu yapı, günümüzde mistik atmosferiyle ziyaretçilerini ağırlar. Diyarbakır’da yapılacaklar listenize bu hanın avlusunda közde pişmiş Süryani kahvesi içmeyi veya yöresel Menengiç kahvesini denemeyi mutlaka eklemelisiniz.

• Ulaşım: Sur ilçesinde, Demirciler Çarşısı yakınındaki dar sokakların içerisinde yer alır. Ulu Cami’den kısa bir yürüyüşle ulaşılabilir.
• Giriş: Han avlusuna giriş ücretsizdir.

8. Dört Ayaklı Minare (Şeyh Mutahhar Camii)

Diyarbakır’ın meşhur yerleri denince akla gelen en özgün simgelerden biri Dört Ayaklı Minare’dir. 1500 yılında Akkoyunlu Sultanı Kasım Bey tarafından yaptırılan Şeyh Mutahhar Camii’nin minaresi, dünyada tek olma özelliğine sahiptir. Dört yekpare taş sütun üzerine inşa edilen bu yapı; İslam’ın dört ana mezhebini temsil eder. Diyarbakır turistik yerler haritasında mutlaka işaretlenmesi gereken bu nokta, mühendislik harikası duruşuyla ziyaretçilerini şaşırtmaktadır.

• Giriş: Ücretsizdir.
• Ulaşım: Sur ilçesinde, Yenikapı Sokak üzerinde yer alır. Hasan Paşa Hanı’ndan birkaç dakikalık yürüme mesafesindedir.

9. On Gözlü Köprü (Dicle Köprüsü)

Diyarbakır manzaralı yerler arasında ilk sırada yer alan On Gözlü Köprü, 1065 yılında Mervaniler döneminde inşa edilmiştir. Dicle Nehri üzerinde yükselen bu tarihi yapı, adını sahip olduğu on kemerli açıklıktan alır. Diyarbakır’da yapılacaklar listesinin vazgeçilmezi, köprü üzerinde nehre karşı çay içmek ve halk türkülerine konu olan bu atmosferi solumaktır. Özellikle gün batımında Diyarbakır fotoğraf çekilecek yerler arayanlar için eşsiz kareler sunar.

• Ulaşım: Şehir merkezinin yaklaşık 3 km güneyinde, Mardin Kapı’nın aşağısında yer alır. Belediye otobüsleri ve dolmuşlarla kolayca ulaşılabilir.
• Giriş: Köprüden geçiş ve çevre alan ziyareti ücretsizdir.

10. Cahit Sıtkı Tarancı Müzesi

“Yaş Otuz Beş” şiirinin yazarı usta şairin doğup büyüdüğü bu ev, Diyarbakır Merkez’de gezilecek yerler arasında edebiyat tutkunlarının ilk durağıdır. 1733 yılında inşa edilen bu konak, Diyarbakır’ın geleneksel bazalt taşlı mimarisinin en güzel örneklerinden biridir. Mevsimlere göre konumlanmış yazlık, kışlık ve baharlık odalarıyla Diyarbakır gezi rehberi listelerinde sivil mimarinin temsilcisi olarak yer alır. Müzede şaire ait kişisel eşyalar, mektuplar ve şiir metinleri sergilenmektedir. Diyarbakır gezilecek yerler listenize mutlaka ekleyin.

• Ulaşım: Sur ilçesinde, Cami-i Kebir Mahallesi’nde yer alır. Ulu Cami’ye oldukça yakındır ve yürüyerek kolayca ulaşılabilir.
• Giriş: Giriş ücretlidir; ancak Müze Kart geçerlidir.

11. Meryem Ana Kilisesi

Diyarbakır tarihi yerler listesinin en köklü dini yapılarından biri olan Meryem Ana Kilisesi, geçmişi 3. yüzyıla kadar uzanan bir Süryani Kadim Kilisesi’dir. Roma döneminden kalma bir güneş tapınağının üzerine inşa edilen yapı, günümüzde hala ibadete açıktır. İçerisindeki el işçiliği ahşap kapılar, gümüş işlemeler ve azizlere ait rölikler, Diyarbakır’da görülmesi gereken yerler arasında burayı sanatsal açıdan eşsiz kılar.

• Ulaşım: Sur ilçesinde, Ali Paşa Mahallesi’nde yer alır. Dar ve otantik Sur sokaklarından yürüyerek ulaşım sağlanabilir.
• Giriş: Ziyaret saatleri dahilinde cüzi bir bağış veya ücretle gezilebilir.

12. Saint George Kilisesi (Kara Papaz Kilisesi)

İçkale’nin kuzeydoğu köşesinde yer alan bu yapı, MS 2. yüzyılda inşa edilmiş bir Roma eseridir. Diyarbakır tarihi yerler içinde en eski yapılardan biri olan kilise, Artuklular döneminde sarayın hamamı ve yönetim merkezi olarak da kullanılmıştır. Günümüzde sergi salonu olarak hizmet veren bina, kesme bazalt taş mimarisiyle Diyarbakır’da fotoğraf çekilecek yerler listesinde estetik bir durak noktasıdır.

• Ulaşım: Sur ilçesindeki İçkale Müze Kompleksi içerisinde yer alır.
• Giriş: Müze Kart ile İçkale kompleksine girilerek ziyaret edilebilir.

13. Ziya Gökalp Müze Evi

Ünlü sosyolog ve yazar Ziya Gökalp’in doğduğu bu tarihi ev, 19. yüzyıl Diyarbakır sivil mimarisinin en zarif örneklerinden biridir. Haremlik ve selamlık bölümlerinden oluşan konak, siyah bazalt taşın beyaz derzlerle süslendiği karakteristik bir dokuya sahiptir. Diyarbakır gezi rehberi içinde kültürel bir durak olan müzede, yazara ait eşyalar ve belgeler sergilenmektedir.

• Ulaşım: Sur ilçesi, Ziya Gökalp Mahallesi’nde yer alır. Ulu Cami’ye yürüme mesafesindedir.
• Giriş: Giriş ücretlidir (Müze Kart geçerlidir).

14. Ahmet Arif Edebiyat Müze Kütüphanesi

“Hasretinden Prangalar Eskittim” şairinin anısını yaşatan bu yapı, 120 yıllık bir konakta hizmet vermektedir. Diyarbakır Merkez gezilecek yerler arasında edebiyat severlerin uğrak noktası olan müzede, Ahmet Arif’in el yazması şiirleri ve kişisel eşyalarının yanı sıra zengin bir kütüphane de bulunmaktadır. Avlusundaki huzurlu atmosfer, Diyarbakır’da yapılacaklar listenize dingin bir mola ekler.

• Ulaşım: Sur ilçesi, Cami-i Kebir Mahallesi’nde yer alır.
• Giriş: Ücretsizdir.

15. Keçi Burcu

Diyarbakır Surları üzerindeki 82 burcun en eskisi ve en büyüğüdür. Mardin Kapı’nın hemen doğusunda yer alan burç, muazzam bir Diyarbakır manzarası keyfi sunar. İçerisindeki geniş salonlar sergi ve sanatsal etkinliklere ev sahipliği yapar. Diyarbakır manzaralı yerler arayanlar için Hevsel Bahçeleri ve On Gözlü Köprü’yü tepeden izlemek için en ideal noktadır.

• Ulaşım: Mardin Kapı mevkiinde, Suriçi hattı üzerinde yer alır.
• Giriş: Ücretsizdir.

16. Surp Giragos Ermeni Kilisesi

Diyarbakır tarihi yerler listesinin en önemli yapılarından biri olan bu kilise, Ortadoğu’nun en büyük Ermeni kilisesidir. Restore edilerek tekrar ziyarete açılan yapı, muazzam taş işçiliği ve estetik çan kulesiyle Diyarbakır turistik yerler arasında inanç turizminin önemli bir parçasıdır.

• Ulaşım: Sur ilçesi, Özdemir Sokak üzerinde yer alır.
• Giriş: Ücretsiz / Bağış usulü.

17. Mesudiye Medresesi

Anadolu’nun ilk üniversitelerinden biri kabul edilen bu yapı, Artuklu dönemine aittir. Ulu Cami’nin hemen bitişiğinde yer alan medrese, dönen sütunları (deprem dengeleyici) ve mimari detaylarıyla Diyarbakır Merkez gezilecek yerler arasında teknik bir deha örneğidir.

• Ulaşım: Ulu Cami avlusunun kuzeyinde bulunur.
• Giriş: Ücretsiz.

18. Zinciriye Medresesi

Onikinci yüzyıl Artuklu eseri olan bu yapı, medrese mimarisinin en zarif örneklerinden biridir. Diyarbakır gezi rehberi içinde mutlaka yer alan bu mekan, günümüzde çeşitli kurslara ve kültürel etkinliklere ev sahipliği yapmaktadır.

• Ulaşım: Sur ilçesinde, Ulu Cami’ye yakın konumdadır.
• Giriş: Ücretsiz.

19. Behram Paşa Camii

1572 yılında dönemin valisi Behram Paşa tarafından yaptırılan cami, Mimar Sinan’ın eseridir. Tamamen kesme bazalt taştan yapılan bu cami, iç mekan süslemeleriyle öne çıkar

• Ulaşım: Sur ilçesi, Behram Paşa Mahallesi’nde yer alır.
• Giriş: Ücretsiz.

20. İskender Paşa Konağı

500 yıllık dev çınar ağaçlarının gölgesindeki bu konak, Diyarbakır’ın sivil mimarisini en iyi yansıtan yapılardandır. Diyarbakır’da yapılacaklar listesine buranın bahçesinde huzurlu bir çay molası vermeyi mutlaka eklemelisiniz.

• Ulaşım: Sur ilçesi, İskender Paşa Mahallesi’nde yer alır.
• Giriş: Ücretsiz (Kafeterya hizmeti ücretlidir).

21. Cemil Paşa Konağı

1888-1902 yılları arasında inşa edilen bu devasa yapı, Diyarbakır’ın en büyük sivil mimari örneklerinden biridir. Günümüzde Diyarbakır Kent Müzesi olarak hizmet veren konak, şehrin sosyal tarihini merak edenler için Diyarbakır’da görülmesi gereken yerler arasındadır.

• Ulaşım: Sur ilçesi, Ali Paşa Mahallesi’nde yer alır.
• Giriş: Ücretsiz / Cüzi bir müze giriş ücreti olabilir.

22. Deliller Hanı (Hüsrev Paşa Hanı)

1527 yılında inşa edilen han, eskiden hacı adaylarına rehberlik eden “delillerin” burada konaklaması nedeniyle bu ismi almıştır. Günümüzde otel ve restoran olarak kullanılan yapı, Diyarbakır tarihi yerler turunda mimarisiyle dikkat çeker.

• Ulaşım: Sur ilçesinde, Mardin Kapı girişinin hemen yanındadır.
• Giriş: Gezmek ücretsizdir.

23. Kurşunlu Camii (Fatih Paşa Camii)

Diyarbakır’daki ilk Osmanlı eseri olan cami, 1516-1520 yılları arasında yaptırılmıştır. Kubbelerinin kurşunla kaplı olması nedeniyle bu adı almıştır. Diyarbakır Merkez gezilecek yerler arasında Osmanlı estetiğini en iyi yansıtan yapılardandır.

• Ulaşım: Sur ilçesi, Fatihpaşa Mahallesi’nde yer alır.
• Giriş: Ücretsiz.

24. Dengbej Evi

Kürt sözlü edebiyatının ve binlerce yıllık “stran”ların (şarkı/destan) yankılandığı bu ev, yaşayan bir kültür hazinesidir. Diyarbakır’da yapılacak aktiviteler arasında buraya uğrayıp dengbejlerin hikayelerini dinlemek en otantik deneyimlerden biridir.

• Ulaşım: Suriçi’nde, Saint George Kilisesi’ne yakın bir konumdadır.
• Giriş: Ücretsiz.

25. Mardin Kapı

Surların güneye, bereketli Mezopotamya ovasına açılan kapısıdır. Diyarbakır manzaralı yerler arayanlar için Hevsel Bahçeleri’ne açılan bu nokta, fotoğraflar için harika bir arka plan sunar.

• Ulaşım: Sur ilçesinin güney ucunda yer alır.
• Giriş: Ücretsiz.

26. Urfa Kapı (Rum Kapısı)

Surların batıya açılan kapısıdır. Üzerinde Selçuklu dönemine ait çift başlı kartal ve boğa kabartmaları bulunur. Diyarbakır tarihi yerler içinde sanat tarihçilerinin en çok ilgi gösterdiği kapılardan biridir.

• Ulaşım: Sur ilçesinin batı yakasında yer alır.
• Giriş: Ücretsiz.

27. Dağ Kapı (Harput Kapısı)

Şehrin kuzey girişini oluşturan bu kapı, Roma ve Bizans izlerini taşır. Dağkapı gezilecek yerler rotasının başlangıç noktasıdır ve çevresinde pek çok ticari alan bulunur.

• Ulaşım: Yenişehir ve Sur ilçelerinin birleştiği merkezi noktadadır.
• Giriş: Ücretsiz.

28. Anzele Parkı

Evliya Çelebi’nin seyahatnamesinde “şifalı su” olarak bahsettiği tarihi bir su kaynağıdır. Restore edilerek park haline getirilen bu alan, Diyarbakır’da gezilecek yerler arasında yerel halkın dinlenme noktasıdır.

• Ulaşım: Sur ilçesi, Çiftkapı mevkiinde yer alır.
• Giriş: Ücretsiz.

29. Bakırcılar Çarşısı

Yüzyıllardır çekiç seslerinin dinmediği bu çarşı, el emeği göz nuru bakır ürünlerin merkezidir. Diyarbakır meşhur yerleri arasında hediyelik eşya almak için en doğru adrestir.

• Ulaşım: Suriçi bölgesinde, tarihi merkezdedir.
• Giriş: Ücretsiz.

30. Peynirciler Çarşısı

Diyarbakır’ın dünyaca ünlü örgü peyniri ve yöresel süt ürünlerinin satıldığı otantik bir yeraltı çarşısıdır. Diyarbakır’da ne yenir sorusunun malzemelerini burada bir arada bulabilirsiniz.

• Ulaşım: Ulu Cami’nin hemen arka tarafındaki sokaklarda yer alır.
• Giriş: Ücretsiz.

31. Şeyh Mutahhar Camii

Dört Ayaklı Minare’nin ait olduğu bu cami, 1500 yılında Akkoyunlu Sultanı Kasım Bey tarafından yaptırılmıştır. Caminin kendisi mütevazı bir plana sahip olsa da, minaresinin yerle teması kesilmiş gibi duran dört sütun üzerindeki yapısı, İslam dünyasındaki mezheplerin birliğini simgeler. Minarenin altından yedi kez geçmenin şans getireceğine dair yerel bir inanış da mevcuttur.

32. Safa Camii (Palu Camii)

Onbeşinci yüzyıl Akkoyunlu eseri olan bu cami, Diyarbakır’ın taş işçiliğindeki estetik zirvelerinden biridir. Özellikle minaresindeki zengin bitkisel motifler ve çini süslemeleri, dönemin sanatsal inceliğini yansıtır. Caminin yapımında kullanılan malzemenin içine güzel koku vermesi için misk ve amber karıştırıldığı rivayet edilir; bu yüzden halk arasında “İparlı Camii” olarak da bilinir.

33. Nebi Camii

Gazi Caddesi üzerinde yer alan bu yapı, 15. yüzyıldan kalma bir Akkoyunlu eseridir. Tek minareli caminin en dikkat çekici özelliği, minaresi üzerinde yer alan “Kala-l Enbiya” (Peygamberler buyurdu ki) yazısıyla başlayan hadislerdir. Siyah bazalt ve beyaz kalker taşının almaşık kullanımıyla oluşturulan hat sanatı, Diyarbakır mimarisinin karakteristik bir örneğidir.

34. Lale Bey Camii

Suriçi’nin dar sokaklarında saklı kalmış bu yapı, aslında bir kilise (St. George’un dışında bir Süryani kilisesi olduğu düşünülür) iken sonradan camiye dönüştürülmüştür. Yapının girişindeki taş oymalar ve içerideki niş yapısı, iki farklı inancın mimari dokusunun nasıl iç içe geçtiğini gösterir. Bölgedeki kentsel dönüşüm ve restorasyon çalışmalarıyla tekrar gün yüzüne çıkarılmıştır.

35. Gazi Köşkü (Semanoğlu Köşkü)

Dicle Nehri’ne hakim bir tepede, 15. yüzyıl Akkoyunlu mimarisiyle inşa edilen bu köşk, Birinci Dünya Savaşı sırasında Atatürk’ün 16. Kolordu Komutanı olarak görev yaparken kaldığı yerdir. Köşk, geniş eyvanı, havuzlu avlusu ve serinletici mimarisiyle tipik bir Diyarbakır yazlık konutudur. Çevresindeki geniş bahçeler, şehrin en huzurlu dinlenme alanlarından biridir.

Bilgi odaklı ve detaylı anlatımlarla 36-40 arası duraklar:

36. Diyarbakır Arkeoloji Müzesi

İçkale Müze Kompleksi içerisinde yer alan bu müze, sadece bir sergi alanı değil, insanlık tarihinin gelişim evrelerini görebileceğiniz bir zaman makinesidir. Bereketli Hilal’in kalbinde yer alan Diyarbakır ve çevresinden çıkarılan, Neolitik Dönem’den başlayarak Asur, Urartu, Roma, Bizans, Artuklu ve Osmanlı dönemlerine ait paha biçilemez eserlere ev sahipliği yapar. Özellikle Körtik Tepe kazılarından gelen 12 bin yıllık objeler, yerleşik hayata geçişin sandığımızdan çok daha eski olduğunu kanıtlayan dünya çapında öneme sahip parçalardır. Diyarbakır gezilecek yerler arasında önemli bir durak.

37. Devegeçidi Barajı

Diyarbakır-Ergani yolu üzerinde bulunan baraj gölü, şehrin kavurucu yaz sıcaklarında nefes alınan en önemli doğa kaçış noktalarından biridir. Sadece bir su rezervuarı değil, aynı zamanda göç yolları üzerinde olması sebebiyle birçok kuş türünün konaklama alanıdır. Özellikle hafta sonları yerel halkın piknik ve balık tutmak için tercih ettiği bölge, son yıllarda çevre düzenlemeleriyle doğa yürüyüşü ve kampçılık için de elverişli hale getirilmiştir.

38. Park 75 (75. Yıl Parkı)

Şehrin yeni ve modern yüzü olan Kayapınar bölgesinde yer alan bu devasa park, Diyarbakır’ın sosyal yaşamının kalbinin attığı yerdir. Modern peyzaj mimarisi, geniş yürüyüş parkurları, bisiklet yolları ve dinlenme alanlarıyla New York’taki Central Park’ın yerel bir esintisi gibidir. Parkın çevresi, şehrin en popüler kafeleri, restoranları ve yaşam alanlarıyla çevrili olduğu için akşam yürüyüşleri ve sosyal etkinlikler için vazgeçilmez bir lokasyondur. Diyarbakır gezilecek yerler arasında huzurlu bir nokta.

39. Medland Lunapark

Kayapınar ilçesinde geniş bir alana kurulu olan Medland, bölgenin en büyük ve en donanımlı eğlence merkezidir. Sadece çocuklar için değil, adrenalin tutkunu yetişkinler için de dev dönme dolaplar, korku tünelleri ve çarpışan arabalar gibi çok sayıda ünite barındırır. Özellikle yaz akşamlarında ışıl ışıl atmosferiyle şehrin eğlence yükünü çeken tesis, ailece vakit geçirmek isteyenlerin ilk duraklarından biridir.

40. Zerzevan Kalesi ve Mithras Tapınağı

Dünya arkeoloji gündemini sarsan Zerzevan Kalesi, Roma İmparatorluğu’nun doğu sınırındaki en stratejik garnizonlarından biridir. Ancak kaleyi eşsiz kılan, yerin altına gizlenmiş olan gizemli Mithras Tapınağı’dır. Roma’nın gizli ezoterik tarikatı Mithrasçılığa ait olan bu yapı, dünyanın en iyi korunmuş tapınaklarından biri kabul edilir. Gökyüzü gözlemi için de mükemmel bir konuma sahip olan kale, hem tarih meraklılarını hem de gizem avcılarını kendine çeken büyüleyici bir atmosfere sahiptir.

Bilgi odaklı ve tarihsel derinliği koruyan anlatımlarla 41-45 arası duraklar:

41. Mithras Tapınağı

Zerzevan Kalesi’nin yer altı yapılarından biri olan bu tapınak, Roma dünyasının en gizemli inançlarından biri olan Mithrasçılığa ışık tutar. Sadece seçilmiş kişilerin kabul edildiği, evrenin kontrolü ve güneş ayinlerine dayanan bu gizli kültün Doğu sınırındaki son tapınağıdır. Kayaya oyulmuş kanallar, boğa kurban etme sahnelerini anımsatan nişler ve astronomik sembollerle dolu olan bu yapı, arkeoloji dünyasında “Roma’nın gizemli kapısı” olarak nitelendirilmektedir.

42. Karacadağ Kayak Merkezi

Diyarbakır ve Şanlıurfa sınırında yer alan sönmüş bir yanardağ olan Karacadağ’ın zirvesine yakın bir noktada kurulu olan tesis, “Güneydoğu’nun Uludağ’ı” olarak bilinir. Bölgenin iklim şartlarına rağmen kış aylarında kar tutma kapasitesiyle dikkat çeker. Profesyonel pistlerden ziyade yerel halkın leğenle veya şalvarla kayma geleneğiyle de renkli görüntülere sahne olan merkez, bölgedeki kış turizminin tek adresidir.

43. Malabadi Köprüsü

1147 yılında Artuklular döneminde inşa edilen bu mühendislik harikası, 40,86 metre açıklığındaki tek kemeriyle dünyanın en geniş kemerli taş köprüleri arasındadır. Ayasofya’nın kubbesinin bile bu kemerin altına sığabileceği söylenir. Köprünün her iki yanında, yolcuların ve nöbetçilerin dinlenmesi için tasarlanmış odalar ve üzerindeki insan, güneş ve aslan kabartmaları, yapıyı sadece bir ulaşım yolu değil, bir sanat eseri haline getirir.

44. Hasuni Mağara Şehri

Silvan yakınlarındaki Albat Dağı eteklerinde yer alan bu antik yerleşim, yaklaşık 300 odadan ve çok katlı mağara yapılarından oluşur. Mezopotamya’nın en eski kaya yerleşimlerinden biri olan Hasuni; içinde kiliseler, sarnıçlar, dokuma atölyeleri ve yollar barındıran devasa bir yeraltı şehrini andırır. Hristiyanlığın ilk dönemlerinde sığınak olarak da kullanılan bölge, Kapadokya’yı anımsatan dokusuyla büyüleyicidir.

45. Silvan Ulu Cami (Selahaddin Eyyubi Camii)

1152-1157 yılları arasında Artuklular tarafından inşa edilen yapı, Anadolu Türk mimarisinin en özgün camilerinden biridir. Özellikle mihrabın üzerini örten devasa kubbesi, dönemin mimarlık sınırlarını zorlayan bir tekniktir. 12. yüzyılın sonlarında Selahaddin Eyyubi tarafından onarıldığı için onun adıyla da anılan cami, iç mekanındaki taş oymacılığı ve anıtsal duruşuyla İslam mimarisinin bölgedeki en güçlü temsilcisidir.

Hız kesmeden, Diyarbakır’ın tarihi derinliği en yüksek ilçelerinden Silvan ve Eğil hattındaki duraklarla devam ediyoruz:

46. Silvan Atatürk Evi

Birinci Dünya Savaşı sırasında, 1916 yılında 16. Kolordu Komutanı olarak Silvan’a gelen Mustafa Kemal Atatürk’ün konakladığı ve karargah olarak kullandığı tarihi bir konaktır. Geleneksel Silvan ev mimarisini yansıtan bu yapı, günümüzde Atatürk’ün kişisel eşyalarının, fotoğraflarının ve o döneme ait askeri belgelerin sergilendiği bir müze olarak hizmet vermektedir. Şehrin Milli Mücadele dönemindeki stratejik önemini anlamak için kritik bir duraktır.

47. Zembilfroş Burcu

Silvan surlarının en meşhur bölümlerinden biri olan bu burç, adını Mezopotamya kültüründe derin izler bırakan “Zembilfroş” (Sepet Satıcısı) efsanesinden alır. Efsaneye göre bir beyin kızı ile sepet satıcısı bir dervişin imkansız aşkına sahne olan bu mekan, sadece bir savunma yapısı değil, aynı zamanda bölgenin sözlü edebiyatının ve folklorunun simgesi haline gelmiş romantik ve hüzünlü bir noktadır.

48. Eğil Kalesi

Dicle Nehri kıyısında, üç yanı derin vadilerle çevrili sarp bir kayalık üzerine kurulu olan bu kale, Asurlular döneminden kalma antik bir askeri deha ürünüdür. Stratejik konumu sayesinde tarih boyunca geçilemez bir kale olarak ün salmıştır. Kale içerisinde kayalara oyulmuş tüneller, depolar ve sarnıçlar bulunur. Kalenin en dikkat çekici özelliği ise, Dicle nehrine bakan yüzeyindeki devasa Asur kral figürleri ve çivi yazılı kitabelerdir.

49. Eğil Peygamberler Diyarı (Peygamber Kabirleri)

Eğil, Kur’an-ı Kerim’de isimleri geçen Hz. Zülkifl ve Hz. Elyasa peygamberlerin kabirlerine ev sahipliği yapması nedeniyle bölgenin en önemli inanç merkezidir. Kralkızı Baraj Gölü’nün suları yükseldiğinde, 1995 yılında büyük bir titizlikle taşınan bu kabirler, günümüzde şehre hakim bir tepe üzerinde, modern bir ziyaret alanında yer almaktadır. Manevi huzuru ve muazzam manzarayı bir arada sunan bu alan, her yıl binlerce ziyaretçiyi ağırlar.

50. Eğil Baraj Gölü (Kralkızı Barajı)

Dicle Nehri’nin bereketiyle oluşan bu baraj gölü, Diyarbakır’ın “denizi” olarak nitelendirilir. Turkuaz suları ve etrafını saran sarp kayalıklarıyla görsel bir şölen sunan gölde, baraj kapaklarından peygamber kabirlerine kadar uzanan tekne turları düzenlenmektedir. Su sporlarına da imkan tanıyan bölge, özellikle göl kenarındaki balık restoranları ve piknik alanlarıyla hafta sonları şehrin en popüler kaçış noktasıdır.

51. Hilar Mağaraları

Ergani ilçesinin Sesverenpınar köyünde yer alan Hilar Mağaraları, Neolitik dönemden Roma ve Bizans’a kadar uzanan geniş bir zaman diliminin izlerini taşır. Kayalara oyulmuş konutlar ve özellikle Roma dönemine ait görkemli kaya mezarlarıyla dikkat çeken bölge, açık hava müzesi niteliğindedir. Mağara duvarlarındaki kabartmalar ve antik yerleşim düzeni, Mezopotamya’da toplumsal yaşamın nasıl şekillendiğini anlamak için eşsiz veriler sunar.

52. Çayönü Neolitik Yerleşkesi

Hilar Mağaraları’nın hemen yanı başında bulunan Çayönü, dünya uygarlık tarihi için devrim niteliğinde bir noktadır. Günümüzden yaklaşık 12.000 yıl öncesine tarihlenen bu yerleşke, insanoğlunun tarıma başladığı, yabani buğdayı evcilleştirdiği ve ilk yerleşik köy hayatını kurduğu yerlerden biri olarak kabul edilir. Ayrıca dünyadaki ilk metal (bakır) işleme izlerine burada rastlanmış olması, Çayönü’nü teknoloji tarihinin de başlangıç noktalarından biri yapar.

53. Makam Dağı

Ergani’ye hakim bir noktada yükselen bu tepe, hem dini hem de turistik açıdan şehrin en önemli simgelerinden biridir. Zirvesinde Hz. Zülkifl Peygamber’in makamının bulunması burayı kutsal bir ziyaret noktası haline getirir. Dağın sunduğu panoramik Ergani ve Mezopotamya ovası manzarası ise ziyaretçilere görsel bir şölen yaşatır. Özellikle gün batımında dağın atmosferi ve serin esintisi, burayı dinlenmek için en ideal yerlerden biri kılar.

54. Han Mağarası

Ergani’nin antik dokusunu tamamlayan Han Mağarası, tarih boyunca hem bir barınma alanı hem de bir mola noktası olarak kullanılmıştır. Kayaların içerisine titizlikle oyulmuş geniş salonlar ve birbirine bağlanan bölümler, antik çağ mühendisliğinin sivil mimarideki yansımalarını gösterir. Bölgedeki diğer mağara sistemleriyle benzerlik gösterse de, yapısal formu ve ulaşılabilir konumuyla yerel keşif rotalarının vazgeçilmezidir.

55. Ergani Meryem Ana Kilisesi Harabeleri

Zülküf (Makam) Dağı’nın eteklerinde, sarp kayalıkların arasına gizlenmiş olan bu harabeler, bölgedeki erken dönem Hristiyanlık izlerini taşır. Bir zamanlar görkemli bir manastır kompleksi olduğu düşünülen yapıdan geriye kalan kemerler ve duvar kalıntıları, doğayla bütünleşmiş mistik bir görüntü sergiler. Kilisenin konumu, o dönemdeki inanç gruplarının inziva ve güvenlik için neden yüksek ve sarp noktaları tercih ettiğini açıkça göstermektedir.

56. Enüş Peygamber Türbesi

Ergani ilçesinin Otluk köyünde bulunan bu türbe, Hz. Adem’in torunu ve Hz. Şit’in oğlu olan Enüş Peygamber’e atfedilir. İnanç turizmi açısından bölgenin en çok ziyaret edilen noktalarından biridir. Dağlık ve huzurlu bir coğrafyada yer alan türbe, özellikle dini bayramlarda ve özel günlerde yoğun bir ziyaretçi akınına uğrar. Bölge halkı tarafından kutsal kabul edilen bu alan, manevi atmosferiyle ziyaretçilerine dinginlik sunar.

57. Bırkleyn Mağaraları

Lice-Genç yolu üzerinde bulunan bu mağaralar, Dicle Nehri’nin kollarından birinin yer altından geçtiği doğal bir tünel sistemidir. Ancak burayı dünya çapında önemli kılan özelliği, Asur Kralları I. Tiglat-Pileser ve III. Salmanasar’ın egemenliklerini simgeleyen kayalara oyulmuş görkemli kabartmalar ve çivi yazılı kitabelerdir. “Dünyanın bittiği yer” olarak adlandırılan bu bölge, antik çağlarda kutsal bir geçit olarak kabul edilirdi.

58. Ashab-ı Kehf Mağarası

Lice ilçesi Duru köyü yakınlarında bulunan bu mağara, dünya genelinde “Yedi Uyurlar” efsanesinin geçtiği iddia edilen en önemli mekanlardan biridir. Zulümden kaçan yedi gencin ve köpekleri Kıtmir’in 309 yıl boyunca uyuduğuna inanılan bu mağara, hem İslam hem de Hristiyanlık dünyası için büyük manevi değer taşır. Mağaranın iç yapısı ve çevresindeki huzurlu doğa, ziyaretçileri efsanevi bir yolculuğa çıkarır.

59. Hani Ulu Cami

Hani ilçe merkezinde yer alan bu cami, bölgedeki Selçuklu mimarisinin en köklü ve zarif örneklerinden biridir. Yapım tarihi tam olarak bilinmemekle birlikte, kullanılan malzeme ve mimari üslup Selçuklu dönemine işaret eder. Caminin geniş avlusu ve kalın taş duvarları, Anadolu’daki cami mimarisinin gelişim evrelerini sergiler. Şehrin merkezindeki konumuyla Hani’nin tarihi kimliğinin en güçlü temsilcisidir.

60. Hatuniye Medresesi

Hani ilçesinde bulunan bu tarihi yapı, Artuklu dönemi mimari özelliklerini taşıyan bir eğitim kompleksidir. İsmini dönemin nüfuzlu kadın figürlerinden aldığı düşünülen medrese, kesme taş işçiliği ve avlulu yapısıyla dikkat çeker. Mezopotamya’da bilimin ve eğitimin ne kadar köklü olduğunu gösteren bu yapı, günümüzde restore edilmiş haliyle ilçenin en önemli tarihi miraslarından biri olarak ziyaretçilerini ağırlamaktadır.

61. Haburman Köprüsü

Çermik ilçesinin Sinek Çayı üzerinde yükselen bu görkemli yapı, 1179 yılında Artuklular döneminde inşa edilmiştir. Üç kemerli bir yapıya sahip olan köprünün en dikkat çekici özelliği, üzerindeki kitabesidir; bu kitabede köprünün Zübeyde Hatun tarafından yaptırıldığı belirtilir. Selçuklu ve Artuklu mimarisinin karakteristik özelliklerini taşıyan köprü, yüzyıllardır bölgedeki ulaşımın ve ticaretin en önemli geçiş noktalarından biri olmuştur.

62. Melike Belkıs Kaplıcaları (Çermik Kaplıcaları)

Sadece Diyarbakır’ın değil, tüm bölgenin en ünlü termal merkezlerinden biridir. Kaplıcanın suyunun radyoaktif özellikler taşıdığı ve pek çok deri hastalığına, romatizmaya iyi geldiği söylenir. İsmini efsaneye göre cüzzam hastalığına burada şifa bulan Melike Belkıs’tan alan kaplıca, Roma döneminden kalma tarihi hamam bölümüyle de kültürel bir değer taşır. Şifalı sularıyla hem sağlık hem de kültür turizminin merkezidir.

63. Sinek Çayı Kanyonu

Doğa tutkunları için Diyarbakır’daki en özel rotalardan biridir. Çermik ilçesi sınırlarında yer alan bu kanyon, sarp kayalıklar arasından süzülen buz gibi sularıyla özellikle yaz aylarında bir vaha gibidir. Kanyon boyunca yer alan doğal yüzme havuzları, piknik alanları ve doğa yürüyüşü parkurları, şehirden uzaklaşıp doğayla baş başa kalmak isteyenler için eşsiz bir kaçış noktası sunar.

64. Gelincik Dağı

Çermik ilçesinin silüetini oluşturan bu dağ, uzaktan bakıldığında birbirine sarılmış gelin ve damadı andıran ilginç taş oluşumlarıyla meşhurdur. Yerel efsaneye göre düğün alayının taş kesilmesiyle oluşan bu figürler, bölge halkı arasında çeşitli hikayelere konu olmuştur. Sadece efsaneleriyle değil, sunduğu panoramik manzara ve dağcılık aktivitelerine uygun yapısıyla da dikkat çeken bir doğa harikasıdır.

65. Körtik Tepe

Bismil ilçesinde, Dicle ve Batman Çaylarının birleştiği noktada yer alan bu höyük, arkeoloji dünyasında “Neolitik Devrim”in kodlarının yazıldığı yer olarak kabul edilir. Yaklaşık 12 bin yıl öncesine dayanan kazılarda, yerleşik hayata geçişin sanılandan çok daha organize ve estetik bir boyutta olduğunu kanıtlayan, üzerinde hayvan figürleri bulunan taş kaplar ve süs eşyaları bulunmuştur. İnsanlık tarihinin köklerini merak edenler için dünya çapında öneme sahip bir arkeolojik alandır.

66. Diyarbakır Hipodromu

Çınar yolu üzerinde, şehirden yaklaşık 20 kilometre uzaklıkta bulunan Diyarbakır Hipodromu, Türkiye’nin en modern yarış tesislerinden biridir. Geniş bir araziye yayılan kompleks, sadece at yarışı meraklıları için değil; içinde barındırdığı Pony Kulüp, piknik alanları ve sosyal tesislerle aileler için de popüler bir hafta sonu rotasıdır. Bölgedeki atçılık kültürünün modern bir yansıması olan bu tesis, özellikle yarış günlerinde oldukça canlı bir atmosfere sahiptir.

67. Diyarbakır Yazma Eser Kütüphanesi

Suriçi’nde, tarih kokan bir yapının içerisinde hizmet veren bu kütüphane, kelimenin tam anlamıyla bir “bilgi hazinesi”dir. Binlerce yıllık el yazması eserlerin, nadir matbu kitapların ve tarihi belgelerin dijital ortama aktarılarak korunduğu merkez, araştırmacılar ve kitap tutkunları için huzurlu bir vaha gibidir. Mimari dokusu korunarak restore edilen bina, sessizliği ve tarihi dokusuyla ziyaretçilerini günümüzden alıp geçmişin derinliklerine götürür.

68. Surp Sarkis Kilisesi (Çeltik Kilisesi)

Suriçi’nin Hançepek (Gâvur Mahallesi) bölgesinde yer alan bu yapı, 16. yüzyıldan kalma bir Ermeni kilisesidir. Zamanında bir bölümünün çeltik fabrikası olarak kullanılması sebebiyle halk arasında “Çeltik Kilisesi” olarak da bilinir. Günümüzde büyük ölçüde harap durumda olsa da, ayakta kalan görkemli taş kemerleri ve duvarlarındaki bazalt işçiliği, yapının eski ihtişamını hala hissettirmektedir. Şehrin çok kültürlü geçmişinin en hüzünlü ve etkileyici tanıklarından biridir.

Ekonomik ve keyifli Diyarbakır gezisi için Yolcu360 mobil uygulamasını indirin: